حسين مير حيدر
5
معارف گياهى ( فارسى )
در برگهاى رقم پولپ ترش آن كومارين « 1 » ، ايزوپيم پينلين « 2 » و سيتروپتن « 3 » مشخص شده است . خواص - كاربرد بالنگ داراى پوست زردرنگ طلايى با بوى معطر بخصوص نوع كوچك آن كه پوستش صاف است ، معطرتر است . قسمت گوشتى سفيد متصل به پوست خارجى آن ضخيم و كمى شيرين و قسمت پولپ وسط آن كه در ميان پردههاى ضخيم طولانى واقع است ، داراى الياف و غلافهاى پر از مايعى است كه در بعضى انواع شيرين و در برخى ترش مىباشد . تخمهاى آن كه در قسمت پولپ آن واقع است كمى دراز و در غلاف سفيدى واقع و مغز تخم ، سفيد و طعم آن كمى تلخ است . از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى پوست زرد آن كمى گرم و خشك است و شحم آن يا به عبارت ديگر قسمت گوشت سفيد داخلى متصل به پوست زرد آن در ارقامى كه اين قسمت شيرين است از نظر طبيعت سرد و تر و در ارقامى كه اين قسمت كمى ترش است سرد و خشك مىباشد و تخم آن سرد و خشك و برگ و شكوفهء آن گرم و خشك است . از نظر خواص معتقدند كه پوست زرد آن براى تقويت قلب و دماغ و كبد سرد و معده و احشاى داخل شكم مفيد است و براى تحليل بادها و نفخ و كمك به هضم غذا مؤثر مىباشد ، بخصوص مرباى آن با عسل . البته در خوردن مرباى آن اسراف نبايد بشود زيرا هضم آن مشكل مىشود . دمكردهء پوست زرد خشكشدهء آن مسكن قى صفراوى و جويدن آن خوشبوكنندهء دهان است . اگر پوست و گوشت سفيد خشكشدهء آن را در لابلاى لباسها بگذارند مانع بيد زدن مىشود و اگر پوست يك عدد اترج را در شراب بيندازند خيلى سريع آن را ترش و تبديل به سركه مىنمايد و براى كبد و دماغ گرممزاجان مضر است و از اين نظر بايد با عسل و بنفشه و با گوشت سفيد ترش آن خورده شود . مقدار خوراك خشك آن تا 20 گرم و از مرباى پوست زرد تا 25 گرم است . روغن پوست زرد بالنگ : پوست زرد 6 عدد بالنگ را گرفته در يك كيلوگرم روغن كنجد بيندازند و در آفتاب گذارند و هر سه شبانهروز پوستهاى بالنگ را عوض
--> ( 1 ) . Coumarin ( 2 ) . Isopimpinellin ( 3 ) . Citropten